İlk önce gebelik ultrasonografi ile değerlendirilir. Doktorunuz ultrason görüntüsünde bebeği ve plasentayı görür. Karnınız çeşitli solusyonlar ile silinerek ultrason eşliğinde içeriye bir iğne yerleştirilir. İğnenin bebeğe ve diğer karın içi organlara girmemesine özen göstererek sıvı örneği alınır.
İğnenin cildinizden girmesi sırasında ve rahim duvarını geçmesi sırasında iki ayrı zamanda hafif ağrı- rahatsızlık hissedilir. Lokal anestezi bu ağrıyı engelleyemez.
Birden fazla bebek varsa ve nadiren gebelik tek ise de birden fazla iğne batırılması gerekebilir.
Amniosentez bize hangi bilgileri verir?
Amniosentezin en sık uygulanma nedeni Down sendromu gibi kromozom hastalıklarının tanısıdır. Bu durumda kromozom sayısı (46) eksik ya da fazla olduğu, ayrıca kromozomların yapısal olarak normal olup olmadığı anlaşılabilir. Bunun dışında amniosentez sonucunda tek gen hastalıkları dediğimiz bazı genetik hastalıklar ve bazı biyokimyasal testler de yapılabilir. Ancak bu hastalıklar standart bir amniosentez testinde araştırılmaz. Ancak örneğin Akdeniz anemisi gibi bir genetik hastalık taşıdığı bilinen anne-baba’nın bebeğinde özel olarak bu hastalıklara yönelik testler yapılması gerekir. Alınan her sıvı örneğinde bilinen bütün genetik testlerin yapılması bugün için mümkün değildir ve aşırı yüksek maliyetlere mal olur. Ayrıca gerekli de değildir.
Amniosentez sonucunda görülebilecek komplikasyonlar (istenmeyen sonuçlar) nelerdir?
Su kesesi açılması: Genellikle amniosentez sonrası görülen hafif sıvı akışları durur ve gebelik devam eder. Ancak su kesesi tamamen açıldı ise gebelik kaybedilebilir
Enfeksiyon: Amnion kesesinin bakteriyel enfeksiyonu nadirdir. (Bin işlemde bir görülür). Ayrıca annenin hepatit b, hepatit c ve HIV virüsü taşıdığı durumlarda bu virüslerin bebeğe geçme ihtimali bir miktar artabilir.
Gebelik kaybı: Amniosentez yapılmayan gebelerde bu haftalarda gebelik kaybı %1.3 oranında görülür. Amniosentez yapılanlarda bu oran %1.9 ‘dur. Dolayısıyla amniosentez %0.6 oranında ( yaklaşık 200 kişide bir) daha fazla gebelik kaybına neden olmaktadır.
İşlemden sonra neler hissederim?
İşlemden sonra kasıklarda küçük kramplar ve iğne yerinde ağrı hissedilebilir. Bazen hafif sıvı akıntı ya da hafif kanama olabilir. Şiddetli kanama, su gelmesi ya da ateş olursa doktora haber vermek gerekir. Genellikle amniosentez günü ilişkiden kaçınılır ve istirahat edilerek ertesi gün normal yaşama dönülebilir.
Sonuçların alınması ne kadar süre alır?
Bu hücrelerin kültür süresine ve laboratuara göre değişir. Doktorunuz ile muhtemel sonuç süresini ve eğer gerekli ise hızlı ön sonuç veren ancak eşdeğer düzeyde kesin olmayan ek testleri yaptırmayı konuşabilirsiniz.
Bebeğin sağlığını gösteren amniosentez dışında başka testler yok mudur?
Ultrasonografi ve gebeliğin üçüncü ve dördüncü aylarında yapılan biyokimyasal tarama testleri bebeğin kromozomlarının normal olup olmadığını göstermez. Sadece riskin küçük ya da büyük olduğunu gösterir. Kesin tanı için bebeğin hücrelerini elde etmek gerekir.
Amniosentez dışında hücre elde etmek için koryon villus biyopsisi ( CVS) ya da kordosentez de yapılabilir. Koryon villus biyopsisi 10-12 hafta arasında yapıldığı için tanıyı erken koydurması açısından çekici bir seçenektir. Ancak bu testlerde gebelik kaybı olasılığı biraz daha yüksek olduğu için ve alınan materyalin laboratuar çalışmaları ile ilgili farklı sorunları olduğundan dolayı ancak doktorunuzun tercih ettiği durumlarda uygulanır.
Amniosentezin benim için gerekli olduğunu nasıl anlarım?
Amiosentez zorunlu bir işlem değildir ve hasta istemez ise yaptırmayabilir. Bu durumda tarama testleri ve ultrasonografi sonuçları ile yetinilmek zorunda kalınacağından kesin tanı konulamaz. Genel olarak 35 yaş üzerindeki gebelere ve tarama testlerinde yüksek risk çıkanlara önerilir. Ancak riskleri ve faydalarını her kadın tartarak kendi kararını vermelidir. Bir kadın için bebeğin Down sendromu olarak doğması daha ürkütücü iken diğer bir gebe için gebelik kaybı daha kötü bir risk olarak algılanabilir. Ne yazık ki bu risklerin ikisini birden sıfıra indirecek bir yöntem mevcut değildir. Bu süreçte doktorunuz sizi bilgilendirerek karar vermenize yardımcı olacaktır.
